fbpx Skip to main content Skip to search

Archives for ოქტომბერი 2021

სესხის (კრედიტის) გრაფიკის შედგენა და სესხის პროცენტის გამოთვლა

სესხი შესაძლოა გაცემული იყოს განსხვავებული პირობებით, თუმცა გამოყოფენ  გრაფიკით ან თავისუფალი გრაფიკით გაცემულ სესხებს.

წინასიტყვაობა: ჩვენ მიერ განხილული მაგალითები შექმნილია დამწყები ბუღალტრებისთვის, ფინანსისტებისთვის, მენეჯერებისთვის და იმ პირებისთვის, ვინც საკრედიტო დაწესებულებისგან ან სხვა გზით აპირებს სესხის აღებას. პრეტენზია არ გვაქვს, იდეალურად ავხსნათ სესხის გრაფიკთან და პროცენტთან დაკავშირებული გამოთვლები, ასევე არ გვაქვს ახსნილი გრაფიკთან დაკავშირებული ბუღალტრული ჩანაწერები, თუმცა, მოთხოვნის ან გამოხმაურების შემთხვევაში, შეგვიძლია ეს ინფორმაციაც განვათავსოთ. თითოეული მაგალითი განცალკევებულად განიხილება და ამიტომ, მიუხედავათ იმისა, რომ შინაარსი მეორდება, გამოყენებული არ გვაქვს ტექსტის შემოკლება და ამიტომ, ყოველ შემდგომ ამოცანაში ტექსტის ნაწილი გამეორდება.

პირველ რიგში, განვიხილოთ თავისუფალი გრაფიკით გაცემული სესხი. ასეთ შემთხვევაში, პროცენტს ითვლიან ძირი თანხის ბუღალტრული ნაშთიდან, მაგრამ გასათვალისწინებელია ის გარემოება, თუ როდის ბრუნდება თანხა მსესხებლისგან  გამსესხებელზე, რომელი უფრო ადრე იფარება – სესხის ძირი თანხა, თუ პროცენტი. ასევე მნიშვნელოვანია, გათვალისწინებულია თუ არა ხელშეკრულებაში ეს შეთანხმება.

ეტაპობრივად განვიხილოთ მაგალითები. პირველ რიგში, განვიხილოთ თავისუფალი გრაფიკით გაცემული სესხის რამდენიმე შემთხვევა:

მაგალითების უკეთ განხილვის მიზნით, დაამუშავეთ ექსელის ფაილი სახელწოდებით „სესხის გრაფიკი“

  1. განვიხილოთ შემდეგი შემთხვევა: ვიგულისხმოთ, რომ  2019 წლის 5 ინვარს X კომპანიამ 10 000 ლარის ოდენობის სესხი გასცა Y კომპანიაზე, წლიური 12%-ის სარგებლით. რა თანხები იქნება დაგროვილი თვის ბოლო რიცხვებისთვის, 31 იანვარს, 28 თებერვალs და 31 მარტისთვის? იხილეთ  „1 ცხრილი“.

პირველ რიგში გამოვიანგარიშოთ ერთი დღის პროცენტი, გამომდინარე იქიდან, რომ ყოველი თვეს სხვადასხვა ღდეების რაოდენობა გვაქვს. იანვარის და თებერვალის თვეებში განსხვავებული დღეების რაოდენობაა, შესაბამისად, სხვადასხვა თანხა აკუმულირდება პროცენტის სახით. ერთი დღის პროცენტი შემდეგნაირად დაითვლება – 12%/365=0,00033.

„D“ სვეტში მოცემულია სესხხის ძირი თანხა 10 000 ლარი.

“E” სვეტში გამოთვლილია დღეების რაოდენობა 05 იანვრიდა 31 იანვრის ჩათვლით – 26 დღე. 31 იანვრიდან 28 თებერვლის ჩათვლით 28 დღეა.  28 თებერვლიდან 31 მარტის ჩათვლით 31 დღეა.  31 იანვრისთვის პროცენტი გამოითვლება – 10 000*26*0,00033=85,48 ლარი. 31 იანვრიდან 28 თებერვლამდე – 10 000*28*0,00033=92,06 ლარი. 28 თებერვლიდან 31 მარტამდე – 10 000*31*0,00033=101,92 ლარი.

31 მარტისთვის, სულ დარიცხული პროცენტი იქნება – 279,45 ლარი.

  1. განვიხილოთ 2-ე შემთხვევა: 2019 წლის 5 ინვარს X კომპანიამ, 10 000 ლარის ოდენობის სესხი გასცა Y კომპანიაზე, წლიური 12%-ის სარგებლით. ხელშეკრულების მიხედვით, პროცენტი არ გადაიხდება 2021 წლამდე. 2021 წლამდე მსესხებლისგან გამსესხებელზე დაბრუნებული თანხით იფარება ძირი თანხა. რა თანხები იქნება დაგროვილი დარიცხული პროცენტის სახით თვის ბოლო რიცხვებისთვის – 31 იანვარს, 28 თებერვალს და 31 მარტს? გვაქვს კიდევ ერთი მოცემულობა, მსესხებელმა 17 იანვარს დააბრუნა 1200 ლარი და 12 თებერვალს 2800 ლარი.  იხილეთ  „2 ცხრილი“.

ისევე როგორც წინა მაგალითში, გამოვიანგარიშოთ ერთი დღის პროცენტი – 12%/365=0,00033 დღეზე.

“B” სვეტში მოცემულია დაბრუნებული თანხები, „D“ სვეტში მოცემულია სესხის ძირი თანხა. პირველ ეტაპზე, უნდა გამოვთვალოთ 5-დან 17 იანვრამდე გამომუშავებული პროცენტი, რადგან ამ დღემდე არ იცველბა ძირი თანხა.   შემდეგ, 17 იანვრიდან – 31 იანვრამდე, რადგან 17 იანვარს იცვლება ძირი თანხა და 8 800 ლარამდე მცირდება.  5-დან 17 იანვრამდე იქნება – 10 000 ლარი*12 დღეზე * 0,00033 =39,45 ლარი. 17-დან 31 იანვრამდე იქნება 8 800 * 14 დღეზე * 0,00033 =40,50 ლარი. 5 იანვრიდან 31 იანვრამდე დარიცხული პროცენტი იქნება 39,45 + 40,50 = 79,96 ლარი. რა თანხის ოდენობა იქნება დარიცხული, ან რა ოდენობის იქნება მიღებული პროცენტი, რა იქნება საპროცენტო მოთხოვნა, რა თანხის მოთხოვნა იქნება სესხის ძირ თანხაზე 31 იანვრისთვის, 28 თებერვლისთვის და 31 მარტისთვის? ამ შეკითხვებს  სასურველია დამოუკიდებლად უპასუხოთ.

  1. განვიხილოთ მესამე შემთხვევა: 2019 წლის 5 ინვარს X კომპანიამ 10 000 ლარის ოდენობის სესხი გასცა Y კომპანიაზე, წლიური 12%-ის სარგებლით. ხელშეკრულების მიხედვით, მსესხებლისგან გამსესხებელზე გადახდილი თანხიდან, ჯერ პროცენტი იფარება და შემდეგ ძირი თანხა. რა თანხები იქნება დარიცხული პროცენტის სახით თვის ბოლო რიცხვებისთვის – 31 იანვარს, 28 თებერვალს და 31 მარტს? თუ მსესხებელმა 17 იანვარს დაუბრუნა 1200 ლარი და 12 თებერვალს 2800 ლარი.  17 იანვარს დაბრუნებული თანხიდან ჯერ პროცენტი დაიფარება.

ვიცით, როგორ უნდა გამოვიანგარიშოთ ერთი დღის პროცენტი – 12%/365=0,00033 .  პირველ ეტაპზე, პროცენტი უნდა გამოვიანგარიშოთ – 17 იანვრამდე.

 

ამოხსნა.  თვალსაჩინოებისთვის იხილეთ „3 ცხრილი“.

განვიხილოთ ეტაპობრივად:

1 ეტაპი

5 იანვრიდან 17 იანვრის ჩათვლით დარიცხული პროცენტია 39,45
2 ეტაპი

17 იანვარს გადახდილია 1200 ლარი.  აქედან ჯერ დაიფარა დარიცხული პროცენტი 39.45 ლარი. ხოლო შემდეგ დაიფარება (1200-39,45)=1 160,55 ლარის ძირი თანხა

17 იანვრიდან 31 იანვრის ჩათვლით, სესხის ძირი თანხა იქნება
10 000 – 1 160,55 =8 760,55 ლარი.
3 ეტაპზე

17 იანვრიდან 31 იანვრის ჩათვლით დარიცხული პროცენტი იქნება 8 760,55*14 *0,00033 =40,32

4 ეტაპი

01/31 დან 12/02 ჩათვლით 8 760,55*12*0,00033=34,56

5 ეტაპი
12/02 დან 28/02 ჩათვლით 5 960,55*16* 0,00033=31,35

 

რა თანხის ოდენობის იქნება დარიცხული ან მიღებული პროცენტი, რა იქნება საპროცენტო მოთხოვნა, რა თანხის მოთხოვნა იქნება სესხის ძირ თანხაზე – 31 იანვრისთვის, 28 თებერვლისთვის და 31 მარტისთვის? ამ შეკითხვას  სასურველია დამოუკიდებლად უპასუხოთ.

შემდგომში განვიხილავთ სესხის გაცემას გრაფიკით.

სესხის გრაფიკი

Read more

საკონსულტაციო მომსახურება / საგადასახადო კონსლუტაცია / დაბეგვრაზე კონსულტაცია.

საგადასახადო კონსულტანტი, კონსულტაცია დაბეგვრასთან დაკავშირებით

  1. საგადასახადო კონსულტაცია. როგორ მივიღოთ კონსულტაცია დაბეგვრასთან დაკავშირებით?

საგადასახადო კოდექსი იურიდიული დოკუმენტია და საგადასახადო კონსულტაციით დასავლეთის  ქვეყნებში მეტ წილად იურისტები არიან დაკავებული, ხოლო საქართველოში ამ საქმეს პროფესიონალი ბუღალტრები, ანუ აუდიტორები ითავსებენ. თუმცა, იშვიათად, აქაც შეხვდებით იურისტს, რომელიც მომხმარებელს საგადასახადო საკითხებში უწევს კონსულტაციას.

საგადასახადო კონსულტანტისგან  მიღებული კონსულტაცია  განსხვავდება იურიდიული და ფიზიკური პირებისთვის, აგრეთვე განსხვავებულია კონსულტაციის ფორმა  მცირე, საშუალო ან მსხვილი ბიზნესით დაკავებული პირებისთვის (კომპანიებისთვის).

ფიზიკურ პირებს კონსულატაცია  შემდეგ შემთხვევებში ესაჭიროებათ:

ფიზიკური პირი, რომლის პირადი ან ოჯახის შემოსავალი  წლიურად 40 000 ლარს სცდება, უნდა ინტერესდებოდეს, თუ როგორ იბეგრება ქონების გადასახადით, როგორ უნდა გამოთვალოს ქონების გადასახადის დასაბეგრი ბაზა. მანამდე კი, უნდა გაარკვიოს სხვადასხვა სახის შემოსავალიდან ან/და მიღებული (ან მისაღები)  კომპენსაციიდან,  რა ნაწილი  ჩაირთვება 40 000 ლარიანი ზღვრის დადგენისას.

პირები, რომლებსაც იჯარით ან ქირით აქვთ გაცემული ქონება, უნდა ინტერესდებოდნენ რა სახით იბეგრება ან ეკუთვნით თუ არა დაბეგვრასთან დაკავშირებული შეღავათი და როგორ უნდა ისარგებლონ აღნიშნულით. გავითვალისწინოთ, რომ იჯარა და ქირა შინაარსობლივად განსხვავდება ერთმანეთისგან. როდესაც პირი უძრავ ქონებას ყიდის, გასათვალისწინებელია რა სახის ნივთზეა საუბარი, მიწა, შენობა; კომერციული ფართია თუ საცხოვრებელი სახლი. დაბეგვრის მიზნებისთვის სასურველია არა მარტო რეალიზაციის დროს მიმართოს პირმა კონსულტანტს, არამედ მაშინ, როდესაც შეძენა, განვითარებას აპირებს, (მშენებლობა, რემონტი) ხოლო შემდეგ გადაყიდვას ან გაქირავებას. ყველა იმ საკითხის განხილვა, რითაც ფიზიკური პირები უნდა დაინტერესდნენ ფიზიკურად შეუძლებელია, მაგრამ შევეცდებით შეგახსენოთ ისეთი შემთხვევები, რომელებიც ხშირად ხორციელდება. მაგალითად:  სესხის გაცემა ან აღება, უძრავი ან მოძრავი ქონების რეალიზაცია. ისიც გასათვალისწინებელია, რომ მაღლა აღნიშნული საკითხები, არა მარტო საგადასახადო კოდექსს, არამედ სხვა საკანონმდებლო აქტებსაც უკავშირდება, რომლებიც დაბეგვრასთან დაკავშირებულ კონსულტაციას სცილდება და  უკავშირდება სამოქალაქო კოდექსის, მეწარმეთა შესახებ კანონის და ეროვნული ბანკის და სხვა საკანომდებლო აქტებს.

ხშირად, საკანონმდებლო დარღვევით, უცხოურ ვალუტაში ახდენენ ქონების რეალიზაციას. არსებობს კანონიერი გამოსავალი, რომელიც შემდეგში მდგომარეობს: გავყიდოთ აქტივი და მივიღოთ უცხოური ვალუტა (დოლარი ან ევრო) ნაკლები დანაკარგით და ამასთანავე, კანონის დაცვით.

ფიზიკური პირის დაბეგვრის საკითხებიდან ერთერთი საინტერესო და მრავლისმომცველია – არარეზიდენტი პირების დაბეგვრა. ამ შემთხვევაში ისიც კი საინტერესოა, თუ ვინ ითვლება რეზიდენტად და რა  სახის გადასახადებს იხდის გარკვეული ოპერაციების შესრულებისას.

არსებობს ასეთი აზრი, რომ ფიზიკური პირები, რეზიდენტი და არარეზიენტი, იბეგრებიან მხოლოდ საშემოსავლო და ქონების გადასახადით. ფიზიკური პირები, კომერციული ფართის რეალიზაციისას, იბეგრებიან დღგ-გადასახადით. ასე რომ, ყველა ეტაპზე სასურველია დაბეგვრის საკითხებზე მიიღოთ კონსულტაცია, ისევე, როგორც გადასახადების დეკლარირებაზე. სასურველია კონსულტაცია მანამდე მიიღოთ, ვიდრე ოპერაციის განხორციელებას შეუდგებით და არა დასრულების შემდეგ.

ახლა, რაც შეეხება დაბეგვრასთან დაკავშირებულ კონსულტაციას მათთვის, ვინც მცირე, საშუალო ან დიდი ბიზნესითაა დაკავებული.

მცირე ბიზნესით დაკავებული პირები სასურველია გაეცნონ შეღავათებს, რომლებსაც საგადასახადო კოდექსი ითვალისწინებს. ეს თემები ჩვენ მიერ განხილულია და განთავსებულია საიტზე სათაურით „საგადასახადო შეღავათები მცირე ბიზნესისთვის“. https://fsgroup.ge სტატიაში განხილულია სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმები:

მიკრო ბიზნესის სტატუსი

მცირე ბიზნესის სტატუსი

ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელი

გარდა სტატიაში განხილული თემებისა, პირი, რომელიც აღნიშნული დაბეგვრის რეჟიმს აირჩევს, უნდა გაეცნოს კანონით დასაშვებია, თუ არ იმ სფეროსთვის,   რომლის საქმიანობის დაწყებასაც ის აპირებს,  რომელი ფორმა უნდა გამოიყენოს რეგისტრაციისთვის, ესაჭიროება თუ არა ბუღალტრული ჩანაწერების წარმოება და რა მეთოდით უნდა განახორციელოს ეს საქმიანობა, რა ღონისძიებები უნდა განახორციელოს განვითარების ეტაპებზე, რადგან სხვადასხვა ეტაპზე – სხვადასხვა სახის მომსახურებაა საჭირო.

Read more