უცხოური ვალუტა $ € £ ¥

ACCA – F7  თავი 11.  განხილვა

უცხოური ვალუტა

უცხოურ ვალუტის კურსის ცვლილებებით გამოწვეული გადაფასებების ღრიცხვა

*1- კომენტარი იხილეთ ტექსტის ბოლოს

ვალუტის კურსის ცვლილებით გამოწვეული შედეგების ბუღალტრული აღრიცხვა

გამოქვეყნებულ ტექსტს აქვს შემდეგი მიზნები, დაეხმაროს  დამწყებ ბუღალტრებს უცხოური ვალუტის ცვლილებით წარმოშობილ ოპერაციების წარმოებაში და პირებმა რომელთაც სურვილი აქვთ დამოუკიდებლად შეისწავლონ “ACCA”-ის პროგრამა, დაეხმაროთ ტექსტის შინაარსის  უკეთ გარკვევაში.  ავტორი არ აცხადებს პრეტენზიას “ACCA”-ის სახელმძღვანელოს იდეალურად განხილვაზე. პირიქით ელოდება  მოთხოვნებს და დასაბუთებულ შენიშვნებს. F7 სახელმძღვანელოს  11 თავი შემთხვევით არ არის შერჩეული განიხილოს დასაწყისისთვის. უცხოურ ვალუტის ცვლილებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე ხშირად მოქმედ ბუღალტრებსაც უჩდებათ შეკითხვები. პირველ ეტაპზე  განვიხილავთ  მხოლოდ “ACCA”-ის სახელძრავნელოში მოცემულ თემებს. მკითხველის გამოხმაურების (მოთხოვნის) შემთხვევაში მეორე ეტაპზე განვიხილავთ უცხოური ვალუტის კურსის ცვლილებასთან დაკავშირებულ საგადასახადო თემებს და აგრეთვე იმ სააღრიცხვო საკითხებს, რომელიც არ არის სახელმძღვანელოში განხილული.

როგორც ავღნიშნეთ პირველ ეტაპზე განხილულია მხოლოდ “ACCA”-ის სახელმძღვანელოში მოცემული საკითხები. არ იქნება სწორი, რომ  ვთქვათ „განვიხილავთ კურსთაშორის სხვაობას“ ან „საკურსო სხვაობას“. ორ ვალუტას შორის საკურსო სხვაობა ყოვლეთვის იარსებებს. საკურსო სხავაობა იცვლება, განვიხილავთ ცვლილების შედეგად წარმოშობილ გამოთვლებს და საბურალტრო ჩანაწერებს.

 

ბასს – 21

განვიხილოთ “ACCA” სახელმძღვანელოში მოცემული განმარტებები და ტერმინები. გავარჩიოთ მაგალითები. სახელმძღვანელოში მოცემული ტექსტის ამონარიდები  შეფერილია ლურჯი ფერით.

გავეცნოთ წიგნში მოცემულ მნიშვნელოვან ნაწილს.

გაცვლითი კურსები:

  • სპოტ სავალუტო კურსი ოპერაციის მოხდენის თარიღში არსებული სავალუტო კურსი.
  • საბოლოო სავალუტო კურსი არის საანგარიშო პერიოდის ბოლოს არსებული სავალუტო კურსი.
  • საშუალო სავალუტო კურსი საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში არსებული სასუალო სავალუტო კურსი.

 

აქტივები და ვალდებულებები

  1. ფულადი მუხლი: მუხლი რომელის კონვერტაცია ადვილად განხორციელდება, მაგ დებიტორული დავალიანება, კრედიტორული დავალიანება, სესხები“ (მიღებული გაცემული სესხები).
  2. არაფულადი მუხლი: მუხლი, რომელიც არ იძლევა ფულადი სახსრების მიღების ან გაცემის საშუალებას, მაგ: მარაგი, ძირითადი საშუალებები. აფრთვე გაცემული ავანსი და მიღებული ავანსი, რომელიც ძირითადი საშუალების, საქონლის, მომსახურების მიწოდებას ითვალისწინებს.

ვალუტა:

სამუშაო ვალუტა „აღნიშნავს იმ ძირითადი ეკონომიკური გარემოს ვალუტას, სადაც საწარმო ეწევა საქმიანობას“. უმეტეს შემთხვევაში, ეს იქნება ადგილობრივი ვალუტა.

წარსადგენი ვალუტა ‘აღნიშნავს ვალუტას, რომელიც გამოიყენება საწარმოს ფინანსური ანგარიშგების წარსადგენად“   

სამუშაო ვალუტა

ბასს 21-ის მიხედვით, სამუშაო ვალუტის განსაზღვრისას საწარმომ მხედველობაში უნდა მიიღს შემდეგი პირველადი ფაქტორები:

  • ვალუტა, რომელიც უმთავრეს გავლენას ახდენს საქონლისა და მომსახურების რეალიზაციის ფასებზე;
  • ვალუტა იმ ქვეყნისა, რომლის კონკურენცია და მარეგულირებელი წესები, მნიშვნელოვანწილად, განსაზღვრავს საქონლისა და მომსახურების სარეალიზაციო ფასებს;
  • ვალუტა, რომელიც უმთავრეს გავლენას ახდენს საქონლისა და მომსახურების უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული მასალების, შრომით და სხვა დანახარჯებზე.

 

 

თუ პირველადი ფაქტორები დამაჯერებელი არ არის, საწარმომ უნდა განიხილოს მეორე ფაქტორები:

  • ვალუტა, რომელშიც მიიღება სახსრები საფინანსო საქმიანობიდან (ე.ი. სავალო და წილობრივი ინსტრუმენტების გამოშვებიდან)
  • ვალუტა, რომელშიც, ჩვეულებრივ, ხდება საოპერაციო საქმიანობიდან მიღებული სახსრების შენახვა

 

გადაანგარიშების მექანიზმი:

როდესაც საწარმო შედის სამეურნეო გარიგებაში, რომელიც ფიქსირებულია მისი სამუშაო ვალუტისგან განსხვავებულ ვალუტაში, აღრიცხვამდე სამეურნეო გარიგება უნდა გადაანგარიშდეს სამუშაო ვალუტაში.

გამოყენებულ უნდა იქნეს შემდეგი გაცვლით კურსი:

  • ოპერაციის განხორციელებისას არსებული სპოტ გაცვლითი კურსი
  • იმ შემთხვევაში, თუ გაცვლით კურსს საგრძნობი მერყეობა არ განუცდია, საშუალო გაცვლითი კურსი გარკვეული პერიოდის მანძილზე.

 

ფულადი სახსრებით გადახდა

თანხის, მაგ. კრედიტორული დავალიანების გადახდისას, გადახდილი თანხა:

  • უნდა გადაანგარიშდეს გადახდის დღეს არსებული სპოტ სავალუტო კურსით
  • თუ ეს თანხა განსხვავდება იმ თანხისგან, რომლითაც სამეურნეო გარიგება აისახა, წარმოიშობა საკურსო სხვაობა, რომელიც აისახება მოგებისა და ზარალის ანგარიშგებაში (იხ.ქვემოთ მოცემული საკურსო სხვაობის ბუღალტრული აღრიცხვა)

 

წლის საბოლოო ნაშთების ბუღალტრული აღრიცხვა

  • თუ საანგარიშგებო თარიღისათვის სამეურნეო ოპერაციის თანხა მიღებული ან გადახდილი არ არის, ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში ასახული იქნება გადაუხდელი აქტივი ან ვალდებულება
  • თუ აქტივი ან ვალდებულება ფულადი მუხლია, იგი გადაანგარიშდება წლის ბოლოს არსებული საბოლოო კურსით
  • თუ აქტივი ან ვალდებულება არაფულადი მუხლია, არ გადაანგარიშდება და მისი აღრიცხვა გაგრძელდება თავდაპირველი სავალუტო კურსით.
  • ფულადი მუხლების გადაანგარიშებისას წარმოქმნილი საკურსო სხვაობა აისახება მოგება და ზარალის ანგარიშგებაში

საკურსო სხვაობის ბუღალტრული აღრიცხვა:

  • თუ საკურსო სხვაობა წარმოიქმნება სავაჭრო სამეურნეო ოპერაციების შედეგად. იგი სხვა საოპერაციო შემოსავლის ან ხარჯის მუხლში აისახება.
  • თუ საკურსო სხვაბა წარმოიქმნება არასავაჭრო სამეურნეო ოპერაციების შედეგად, იგი მისარები პროცენტის ან მსგავსი შემოსავლის ან ფინანსური დანახარჯის მუხლშ აისახება.
  • წლის საბოლოო ნაშთის ბურალტრული აღრიცხვა
  • თუ საანგარიშგებო თარირისთვის სამურნეო ოპერაციის თანხა მიღებული ან გადახდილი არ არის, ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში   ასახული იქნება გადაუხდელი აქტივი ან ვალდებულება.
  • თუ აქტივი ან ვალდებულება ფულადი მუხლია, იგი გადაინგარიშება წლის ბოლოს არსებული საბილოო კურსით.
  • თუ აქტივი ან ვალდებულება არაფულადი მუხლია, არ გადაინგარიშება და მისი აღრიცხვა გაგრძელდება ტავდაპირველი სავალუტო კურსით.
  • ფულადი მუხლების გადანგარიშებისას წარმოქმნილი საკურსო სხვაობა აისახება მოგებისა და ზარალის ანგარიშგებაში.

 

არაფულადი მუხლები

  • თვითღირებულების მოდელი

თვითღირებულებით აღრცხული არაფულადი მუხლები გადაიანგარიშდება თავდაპირველი სავალუტო კურსით  და წლის ბოლოს არ გადანგარიშდება.

 

თავდაპირველი გარიგების ბურალტრული აღრიცხვა

სამეურნეო ოპერაციაში შესვლის მომენტში სამეურნეო ოპერაცია უნდა გადაანგარიშდეს სამუშაო ვალუტაში ოპერაციის განხორციელებისას არსებული სპოტ სავალუტო კურსით.

ფულადი სახსრებით გადახდა

გადახდილი თანხა უნდა გადაანგარიშდეს გადახდის დღეს არსებული სპოტ კურსით

წლის ბოლოს ნაშთის ბურალტრული აღრიცხვა

ფულადი მუხლები გადაანგარიშდება წლის ბოლოს არსებული საბოლოო კურსით. არაფულადი მუხლები არ გადაიანგარიშება.

საკურსო სხვაობის ბუღალტრული აღრიცხვა

აისახება მოგებისა და ზარალის ანგარიშგებაში, გარდა იმ მუხლებისა, თუ ცვლილება რეალურ ღირებულებაში აისახება კაპიტალში, მაშინ საკურსო სხვაობა ასახული იქნება კაპიტალში.

„ფულადი მუხლი“ ეს ტერმინი მარტივი გასაგები იქნებოდა ასე რომ იყოს  ახსნილი: ერთ პირს მეორე პირისგან ფულის მიღებაზე მოთხოვნის უფლება აქვს ან შებრუნებით ერთ პირს ფულის გადახდის ვალდებულება აქვს მეორეს მიმართ: მაგალითად: დებიტორული დავალიანების,  კრედიტორული დავალიანების და სესხის შემთხვევაში     ერთი მხარე ელოდება  ფულის მიღებას, მეორე მხარე ვალდებულებას აღიარებს ფულის გადახდაზე.  „ფულად მუხლებს“ სხვა ნაირად ზოგიერთი სპეციალისტი განმარტავს  როგორც – „ფულად სახსრებზე მოთხოვნის უფლების მქონე მუხლებს“. რა თქმა უნდა ეს ტერმინი დებიტორის მხრიდან არის  განხილული.  ჩვენ კრედიტორის მხრიდან ვიწყებთ განხილვას იმ მიზეზით, რომ სახელძღვანელოს მივყვებით.

I ფულადი მუხლი რას გულისხმობენ „ფულადი მუხლი – რომლის კონვერტაცია ადვილად განხორციელდება“. კრედიტორული დავალინება ფულის გადახდით იფარება. კრედიტორული დავალიანება, მოწოდებული საქონელით ან  მომსახურებით წარმოიშობა. როდესაც არსებობს კრედიტორული დავალიანება, ნიშნავს გარიგება განხორციელდა. კრედიტორს პირდაპირ ფულის მოთხოვნის უფლება აქვს.

შევადაროთ II არაფულადი მუხლს. რა იგულისხმება არაფულად მუხლში?

  • მიღებული ავანსი. ამ დროს, მომხმარებელს წინასწარ აქვს ფული გადახდილი მომწოდებლისთვის. ფულის მიღეაბაზე კი არა აქვს უფლება,  საქონლის ან მომსახურების მიღებაზე აქვს უფლება.
  • მარაგი. მარაგი (სასაქონლო მატერიალრი მარაგი) არ იძლევა პირდაპირ ფულადი სახსრების მიღების უფლებას. მარაგს ფლობს პირი, ნიშნავს ჯერ არ გაყიდულა, შესაძლოა მარგი გაყიდვამდე ჯერ საქონლად გარდაიქმნას (კონვერსიას) საჭიროებდეს, უნდა გარდაიქმნას სასაქონლო მარაგად. სასაქონლო მარაგს ვფლობთ, ნიშნავს რომ ის მზადაა გასაყიდად, მაგრამ გარიგება არ შემდგარა. უნდა გაიყიდოს და შემდგომ გარდაიქმნას ფულად ან დებიტორულ დავალიანებად. მომხმარებლის მხრიდან – კრედიტორულ დავალიანებად. განვიხილოთ მაგალითები, როდესაც ფულად სახსრებზე მოთხოვნა ან ვალდებულება წარმოიშობა.

 

  1. ცნობილია შემდეგი ინფორმაცია:

2019 წლის 15 ნომმბრის კურსია.   1USD/ 2,9608 GEL

  • წლის 8 დეკემბერის კურსია. 1USD/ 2,9466 GEL

 

ქართულ კომპანიას, რომლის სამუშაო ვალუტა ლარია, 2019 წლის 15 ნოემბერს ფრანგული კომპანიისგან შეიძინა 10 000 დოლარის ღირებულების საქონლელი. ფრანგულმა კომპანიამ ამავე დღეს წარუდგინა ინვოისი თანხის გადახდაზე. ინვისის მიხედვით გადახდის ვადა 25 დღეა. ქართულმა კომპანიამ  საქონლის თვითღირებულება (ან შესყიდვა) და ვალდებულბა უნდა აღიაროს 29 608 ლარად 2019 წლის 15 ნოემბერს. ქარათულმა კომპანიამ, ფრანგულს ვალდებულების დასაფარად 8 დეკემბერს 10 000  დოლარი გადაუხადა, რაც  29 466 ლარია, 142 ლარით ნაკლებია თავდაპირველად აღიარებულ ვალდებულებასთან.

კომენტარი- გადახდის დროს მოხდება ვალდებულების შემცირებით გადაფასება  და სხვაობა აისახება მოგებაზე.

გამოთვლები: თავდაპირველი აღიარება    2,9608*10 000 = 29 608

გადაფასება:  2,9608*10 000 -2,9466*10 000 = 142

 

ოპერაციები  ბუღალტრულად ასე გამოისახება:

2019 წლის 15 ნოემბერი. (მარაგების შეძენა)

დებ   შეძენები (მარაგი)(*1)    29 608 ლარი

კრედ   ვალდებულება მომწოდებლებთან          29 608 ლარი

 

2019 წლის 8 დეკემბერი

დებ  ვალდებულება მომწოდებლებთან     29 608 ლარი

კრედ    მოგებისა და ზაალის ანგ. (საკურსო მოგება) 142  ლარი

კრედ                    ფული                                                     29 466 ლარი

 

 

განვიხილოთ მაგალითი ფულადი მუხლის გადაფასება საანგარიშო პერიოდისთვის:

 

  1. ცნობილია შემდეგი ინფორმაცია:

2019 წლის 15 ნომმბრის კურსია.   1USD/ 2,9608 GEL

2019 წლის 31 დეკემრის კურსია.    1USD/ 2,8677 GEL.

 

ქართულ კომპანიას, რომლის სამუშაო ვალუტა ლარია, 2019 წლის 15 ნოემბერს ფრანგული კომპანიისგან შეიძინა 10 000 დოლარის ღირებულების საქონლელი. ფრანგულმა კომპანიამ ამავე დღეს წარუდგინა ინვოისი თანხის გადახდაზე. ინვისის მიხედვით გადახდის ვადა 55 დღეა. ქართულმა კომპანიამ  საქონლის თვითღირებულება (ან შესყიდვა) და ვალდებულბა უნდა აღიაროს 29 608 ლარად 2019 წლის 15 ნოემბერს ამ დღის კურსით. ქართულ კომპანიას 31 დეკემბრრისთვის ჯერ ვალდებულება დაფარული არ აქვს  და ადგენს პერიოდის ფინანსურ ანგარიშს.

მიუხედავად იმისა გადახდა ამ დღეს, არ ხორციელდება ვალდებულება ფულადი მუხლია უნდა გადაფასდეს ანგარიშგების დღისთვის, უფრო სწორად 10 000 დოლარის ვალდებულბის შეფასება 31 დეკემბრისათვის არსებული კურსით ლარში უნდა შეფასდეს. ადგილი ექნება შემდეგ გამოთვლებს 10 000 * 2,9608 – 10 000 * 2,8677 = 931

15 ნოემბერს 29 608 ლარით (10 000 * 2,9608) მოხდება თავდაპირველი აღიარება.

ხოლო  31 დეკემრს გადაფასდება ვალდებულება,  931 ლარით შემცირება და მოგებაზე აისახება:

2019 წლის 15 ნოემბერი.

დებ  შეძენები (მარაგი)(*1)    29 608 ლარი

კრედ    ვალდებულება მომწოდებლებთან          29 608 ლარი

 

2019 წლის 31 დეკემბერი. ვალდებულების გადაფასება.

დებ  ვალდებულება მომწოდებლებთან    931 ლარი

კრედ    მოგებისა და ზაალის ანგ. (საკურსო მოგება) 931 ლარი.

ორ თემას მივაქციოთ ყურადრება: 31 დეკემბერს კურსი შემცირდა 15 ნოემბრთან შედარებით. ამან ვალდებულების შემცირება გამოიწვია ანგარიშგების შედგენის დღისთვის.  გადაფსებისას საკურსო მოგება წარმოიშობა. რომ გაზრდილი კურსი, საკურსო ზარალი წარმოიშობოდა. არ განხორციელდება შეძენილი მარაგის გადაფასება ის არა ფულადი მუხლია და მისი თვითღირებულების აღიარება განხორცილდა მიღების დღის არსებული კურსით.

იხილეთ სახელმძღვანელოში განხილული მაგლითები სახელწოდებით – „შეამოწმე შენი ცოდნა“.  ჩვენს მიერ განხილული 1 და მე-2 ამოცანა მსგავსია სახელმძღვანელოში მოყვანილი მაგალითებისა. ჩვენს შემთხვევაში გამარტივების მიზნით  სამუშაო  ვალუტად ქართული ვალუტა ავირჩიეთ.  არ განვიხილავთ სახელმძღვანელოში მოცემულ მსგავს 1 დ მე 2  მაგალითს. დავარღვიოთ სახელმძღვანელოს მიმდევრობა  განვიხილოთ მაგალითი, 3 ამოცანა, განვიხილოთ შემთხვევა როდესაც მომწოდებლებზე გადახდილია  ავანსი უცხოურ ვალუტაში.

  1. ცნობილია შემდეგი ინფორმაცია:

2019 წლის 15 ნომმბრის კურსია.   1USD/ 2,9608 GEL

2019 წლის 31 დეკემრის კურსია.    1USD/ 2,8677 GEL.

 

ქართულ კომპანიას, რომლის სამუშაო ვალუტა ლარია, 2019 წლის 15 ნოემბერს ფრანგული კომპანიას წინასწარ ავანსის სახით გადაუხადა 10 000 დოლარი.  გარიგების მიხედვით ფრანგულმა კომპანიამ 2020 წლის 5 იანვრამდე უნდა მოაწოდოს აღნიშნული თანხის ღირებულების საქონელი. 31 დეკემბერს ქართული კომპანია ადგენს ანგარიგებას. შევასრულოთ გამოთვლები და საბურალტრო ჩანაწერები.  ფრანგულმა კომპანიამ საქონელი 2020 წლის 5 იანვარს მოაწოდა.

2019 წლის 15 ნოემბერი.

დებ    მომწოდებლებზე გადახდილი ავანსი       29 608 ლარი

კრედ                                                    ფული           29 608 ლარი

ავანსად (წინასწარ)  გადახდილი თანხა არაფულადია მუხლია, როგორც ქართული ისე ფრანგული კომპანიისთვის. 31 დეკემბრს ქართული კომპანია ბალანსში 29 608 ლარის ღირებულების გადახდილ ავანს დატოვებს  და არ მოახდენს მის გადაფასებას.  არც საქონლის მიღებისას არ მოხდება ავანსის გადაფასება.  საქონლის  მიღებისას გადახდილ ავანსი შემცირება და ამავე თანხით საქონელი (შესყიდვები) გაიზრდება. ადგილი ექნება შემდეგ ბუღალტრულ ჩანაწერს.

2020 წლის 5 იანვარი

დებ     საქონელი (შესყიდვები)  29 608 ლარი

კრედ              მომწოდებლებზე გადახდილი ავანსი       29 608 ლარი                          

 

ახლა განვიხილოთ სახელმძღვანელოში მოცემული მაგალითი.

 

„შეამოწმე შენი ცოდნა“ 3.

შპს “ABC”-ის საანგარიშო პერიოდი მთავრდება  20X1 წლის 31 დეკემბერს, ხოლო მისი სამუშაო ვალუტაა აშშ- ის დოლარია.

 20X1 წლის 25 ოქტომბერს “ABC”-მ შვედი მომწოდებლისგან შეიძინა საქონელი, რომლის ღირებულებამ  286 000 შვედური კრონა (SWK) შეადგინა.

SWK-ს სპოტ სავალუტო კურსები: 

20X1 წ. 25 ოქტომბერი $1 =  SWK 11.16

20X1 წ. 16 ნოემბრი  $1 =  SWK 10.87

20X1 წ. 31 დეკემბერი  $1 =  SWK 11.02

მოგეთხოვებათ:

(ა)  “ABC”-იმ 20X1 წლის 16 ნოემბრს  SWK 286,000 ოდენობის ვალდებულება გადაიხადა:

(ბ) საანგარიშო პერიოდის ბოლოს კრედიტორული დავალიანება ჯერ კიდევ გადახდილი არ არის.

ა ვარიანტის ამოხსნა:

(ა)  სამეურნეო ოპერაცია დოლარში  უნდა აისახოს ვინაიდან ძირითადი სამუშაო ვალუტაა,: აღიარდება მარაგის მიღება (შეძენა)  და ვალდებულება. ადგილი ექნება 25 ოქტომბერს არსებული კურსით გამოთვლას და ჩანაწერს 286 000 / 11,16 = $25.627

25 ოქტომბერი – დებეტი:  მარაგები (შესყიდვები) $25,627

კრედიტი: კრედიტორული დავალიანება  $25,627

16 ნოემბერს მოხდება გადახდა და გადახდის დროს გადაფასდება ვალდებულება. ადგილი ექნება გამოთვლას დღის კურსით 286,000/10,87= $26,311; $26,311-$25,627= =$684

16 ნოემბერი –  დებეტი:                              კრედიტორული დავალიანება  $25,627

დებეტი: მოგება ზარალის ანგარიში  (საკურსო ზარალი) $684

კრედიტი:                     ფული                                                $26,311

 

 

ბ ვარიანტის ამოხსნა:

ბ ვარიანტი. ვინაიდან სანგარიშო პერიოდის დასასრულს 31 დეკმბერს ვალდებულება დაფარული არ არის, გადაფასდება და ანგარიშგებაში მოხვდება არსებული კურსით. ადგილი ექნება შემდეგ გამოთვლებს. 286 000/11,02= $25,953    25,953-25,627=$326

31 დეკემბრი – დებეტი  მოგება ზარალი (საკურსო ზარალი) $326

კრედიტი:          კრედიტორული დავალიანება  $326

 

 

გავიხსნოთ რომ ფულადი მუხლია, რომლიც ფულის მიღების მოთხოვნას ან გადახდის ვალდებულებას აღიარებს. გაცემული-მიღებული  ავანსი არაფულადი მუხლია არაა ფულადი სახსრების მიღების ან გადახდის საშუალება.

ქვემოთ მოცემული ინფორმაცია გამოიყენეთ 1-ლი  –  3-ე კითხვების ამოხსნისას.

20X3 წლის 28 მარტს აშშ-ში დაფუძნებულმა საწარმომ Kr200,000-ად საქონელი საზღვარგარეთ გაყიდა, როდესაც გაცვლით კურსი Kr0.65:$1 იყო.

20X3 წლის აპრილში მომხმარებელმა გადაიხადა დავალიანება, როდესაც გაცვლითი კურსი Kr0.70:$1 იყო.

20X3 წ. 30 ივნისს დამთავრებულ წელს გაცვლით კურსი Kr.0.75:$1 გახდა

  • მოამზადეთ გაყიდვის სამეურნეო ოპერაციის საჟურნალო გატარებები, რომელსაც განახორციელებს აშშ-ის საწარმო
  • აჩვენეთ, როგორ აისახება 20X3 წელს აპრილში მიღებული ფულადი სახსრები
  • თუ დავალიანება საანგარიშგებო პერიოდის ბოლომდე გადახდილი არ იქნებოდა მოგებისა და ზარალის ანგარიშგებაში რა ოდენობის შემოსულობა ან ზარალი აისახებოდა?
  • 20X3 წლის 28 მარტს აშშ-ში დაფუძნებულმა საწარმომ საქონელი Kr200,000 – ად შეიძინა, როდესაც გაცვლითი კურსი Kr0.65:$1 იყო

      20X3 წ. 30 ივნისს დამთავრებულ წელს გაცვლით კურსი Kr0.65:$1 გახდა.

თუ წლის ბოლოს საქონელი არ გაიყიდა და საწარმოს მარაგში დარჩა, რა თანხით იქნებოდა ასახული?

  • საწარმომ მიწა კრედიტში Kr100,000-ად შეიძნა, როდესაც გაცვლით კურსი 1Kr:$0.85 იყო. საანგარიშგებო წლის ბოლოს საწარმოს მომწოდებლისთვის ფული არ გადაუხდია. წლის ბოლოს გაცვლით კურსი 1Kr:$0.92 იყო.
  • ქვემოთ მოცემული რომელი სამი თანხა იქნება ასახული წლის ბოლოს ფინანსურ ანგარიშგებაში?

      ძირითადი საშუალება                                                  $85, 000

       სავაჭრო კრედიტორული დავალიანება                   $85,000

გ       საკურსო ზარალი                                                          $7,000

      ძირითადი საშალება                                                      $92,000

ე       სავაჭრო კრედიტორული დავალიანება                    $92,000

 ვ       საკურსო ზარალი                                                           $ნული

 

შეამოწმე შენი ცოდნა 4

 

  • საქონლის გაყიდვის მომენტში

გადაანგარიშეთ ამონაგები სამეურნეო ოპერაციის შესრულების თარიღისათვის არსებული გაცვლით კურსით: Kr200,000/0.65 = $307,692

დებეტი: დებიტორული დავალიანება   $ 307,692

კრედიტი:  ამონაგები                         $ 307,692

  • გადახდის დროს წარმოქმნილი საკურსო სხვაობის ზარალი = $ 307,692 – $ 285,714 = $ 21,978

 

შემდეგ საჟურნალო გატარებები ასახული იქნება

დებეტი : ბანკი ( რ200,000/0.70 )                           $ 285,714

კრედიტი: დებიტორული დავალიანება             $ 307,692

დებეტი: მოგებისა და ზარალის ანგ.

(საკურსო ზარალი) (დამაბ.ციფრი)    $ 21,978

 

  • $41,025. ფულადი მუხლი უნდა გადაანგარიშდეს საანგარიშგებო წლის ბოლოს არსებული გაცვლითი კურსით:

Kr200,000/0.75 = $ 266,667

 

გადაანგარიშების შედეგად დებიტორული დავალიანების ნაშთი $41,025-ით შემცირდება (და,შესაბამისად, აღიარდება ზარალი საკურსო სხვაობიდან).

 

საჟურნალო გატარება:

 

ზარალი საკურსო სხვაობიდან = $ 307,692 – $266,667 = $41,025

 

დებეტი: მოგებისა და ზარალის ანგ

(საკურსო ზარალი)                               $41,025

კრედიტი: დებიტორული დავალიანება         $ 41,025

 

  • $307,692 საანგარიშგებო თარიღსათვის:

 

საანგარიშგებო თარიღისათვის მარაგის ნაშთი არ გადაანგარიშდება, ვინაიდან მარაგი – არაფულადი მუხლია და ბანლსში მოხდება თავდაპირველი ღირებულებით

საჟურნალო გატარებები:

შეძენის მომენტში:

 

Kr200,000/0.65 = $ 307,692 (დებეტი: შესყიდვები, კრედიტი კრედიტორული დავალიანება)

მარაგი შეფასება შეუცვლელი დარჩება საანგარიშგებო თარიღისათვის

მარაგების შეძენისას ადგილი ექნება გატარებას:

დებეტი: შეძენები (მარაგი)(*1)  $  307,692

კრედიტი: ვალდებულება მომწოდებლებთან     $ 307,692

*1- კომენტარი იხილეთ ტექსტის ბოლოს

კრედიტორული დავალიანების ანგარიში გადაანგარიშდება წლის ბოლოს:

Kr200,000/0.75 = $266,667

შემოსულობა საკურსო სხვაობიდან = $307,692 – $ 266,667 = $ 41,025

 

დებეტი: ვალდებულება მომწოდებლებთან $41,025

კრედიტი: მოგებისა და ზარალის ანგ

(შემოსულობა საკურსო სხვაობიდან)   $ 41,025

 

  • ა,გ,ე. – ამ პასუხის ახსნას ველოდები მკითხველისგან.

 

შეძენის მომენტში:

Kr100,000 x 0.85 = $ 85 000

 

დებეტი: გრძელვადიანი აქტივები             $ 85 000

კრედიტი: კრედიტორული დავალიანება $ 85 000

 

ძირითადი საშუალება – არაფულადი მუხლია და წლის ბოლოს $ 85 000-ად იქნება ასახული. კრედიტორული დავალიანება ფულადი მუხლია საანგარიშგებო პერიოდის (წლის) ბოლოს გადაანგარიშდება:

Kr100,000 x 0.92 = $ 92 000

 

კრედოტორული დავალიანების ნაშთი გაიზრდება $ 7,000 – ით

საკურსო ზარალი = $ 92 000 – $ 85 000 = $ 7 000

 

დებეტი: მოგებისა და ზარალის ანგ

(საკურსო ზარალი)                                 $7,000

კრედიტი: კრედიტორული დავალიანება    $7,000

*1- კომენტარი: დებ   შეძენები 29 608 ლარი”  მარაგების შეძენა ასეთი ფორმით არის განხილული სახელმძღვანელოში. ანუ   წარმოდგენილია აღრიცხვის პერიოსული მეთოდით, მუდმივი (ანუ პირდაპირი) მეთოდით, რომ იყოს წარმოდგენილი, იქნებოდა „დებ მარაგი    29 608 ლარი“. ამ თემას დეტალურად განვიხილავთ მარაგების აღრიცვის დროს.